Kategori: Makaleler

Özel İsimlerin Sonuna Ne Gelir? Dilin İncelikleri Üzerine Derinlemesine Bir Keşif Hayatımızda bazen o kadar sık duyduğumuz şeyler vardır ki, onları sorgulamak aklımıza gelmez. Mesela, birinin adını duyduğumuzda hemen aklımıza gelen, o ismin sonunda eklediğimiz o küçük ama çok önemli şey. “Ahmet Bey”, “Murat Hanım”, “Fatma Hanım”… Peki, neden böyle söylüyoruz? Özel isimlerin sonuna eklediğimiz bu ekler, sadece bir dil kuralı mı, yoksa toplumsal bir gelenek mi? Dilin bu ufak ama önemli inceliği, aslında kültürel, tarihsel ve dilsel derinliklere inildiğinde bambaşka bir anlam taşır. Özel isimlerin sonuna ne gelir? İşte, bu soruya doğru adım atarken, hem dilin yapısına hem de…

Tam Mükellefiyete Tabi Ne Demek? Felsefi Bir İnceleme İnsan, her zaman bilinçli bir varlık olarak kendi eylemlerinin ve seçimlerinin sorumluluğunu taşır. Ancak, bu sorumluluğun doğası ve sınırları nedir? Bir insan ne zaman “tam mükellefiyete tabi” olur? Bireysel haklar, toplumun yükümlülükleri, etik sorumluluklar ve devletin düzenleyici rolü arasındaki dengeyi düşündüğümüzde, bu kavramın derinliği ve felsefi temelleri ortaya çıkar. Tam mükellefiyet, yalnızca hukuki bir terim olarak değil, aynı zamanda insanın toplumda kendi yerini ve sorumluluğunu kavrayışıyla bağlantılı bir kavramdır. Bir kişi, “tam mükellefiyete tabi” olduğunda, sadece yasal yükümlülükleri yerine getirmekle kalmaz, aynı zamanda etik olarak da sorumluluk taşır. Peki, bir bireyin toplum…

Geçmişin Gölgesinde Bugün: “Sanmak”ın Tarihsel Yansıması Geçmişi anlamak, günümüzü daha derinlemesine kavramanın anahtarıdır. Toplumların evrimi, onların düşünsel ve kültürel gelişimleriyle iç içe geçmiş olup, her dönemde insanların kelimelere yüklediği anlamlar da zamanla dönüşmüştür. Bu yazıda, Türkçenin önemli ve eski kelimelerinden biri olan “sanmak”ın tarihsel kökenlerine ve evrimine odaklanacağız. Bu kelimenin anlamının ve kullanım biçimlerinin değişimi, toplumsal yapıları, düşünsel kırılmaları ve toplumsal normları yansıtarak, günümüzle olan bağlantılarını açığa çıkaracaktır. Sanmak Kelimesinin Kökeni ve İlk Kullanımları Türkçede “sanmak” kelimesi, genellikle “bir şeyin doğru olduğuna inanmak” veya “zannetmek” anlamlarında kullanılır. Türk dilinde bu kelime, Arapçadan alınan “ظَنَّ” (zan) kökünden türemiştir. Zan, bir şeyin…

Kaynamış Su Temiz Olur Mu? Kaynamış Su Temiz Olur Mu? Psikolojik Bir Mercek İnsan zihninin günlük yaşamdaki basit sorulara verdiği yanıtlar, çoğu zaman gördüğümüzden daha karmaşıktır. “Kaynamış su temiz olur mu?” sorusunu ilk duyduğumda, bunun sadece fiziksel bir arınma meselesi olmadığını fark ettim. Bu soru, duygusal zekâ, bilişsel önyargılar ve sosyal etkileşim süreçleri ile iç içe geçmiş durumda. İçimizdeki belirsizlikle nasıl başa çıkıyoruz? Ne zaman bir bilgiye güveniyoruz? Bu yazıda, psikolojinin farklı boyutları üzerinden bu soruyu açacağız, çelişkiler ve bilinçli farkındalıkla yüzleşeceğiz. Bilişsel Boyut: Zihinlerimiz Kaynayan Suyla Nasıl İlişki Kurar? Kaynamış su deyince ilk akla gelen fikir suyun “temiz” olmasıdır.…

Spiral ile Hamile Kalınır Mı? Toplumsal Bir Perspektif Hayatımızı şekillendiren birçok konu vardır ve bazıları bizleri derinden etkileyen sorulara yol açar. Birçoğumuz hayatımız boyunca cinsellikle ve doğurganlıkla ilgili çeşitli sorularla karşılaşırız. Ancak bu soruların bazen çok daha derin sosyolojik ve kültürel boyutları vardır. “Spiral ile hamile kalınır mı?” sorusu, sadece tıbbi bir soru değil, aynı zamanda toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri üzerinden şekillenen bir sorudur. Toplumda, doğurganlık ve cinsellik konusunda pek çok yanlış anlama ve önyargı mevcuttur. Bu yanlış anlamalar ve toplumsal baskılar, bireylerin sağlıkla ilgili doğru bilgilere ulaşmalarını zorlaştırabilir. Bu yazıda, spiral (içerideki rahim içi…

Konumu Nereden Açabilirim? Dijital Dünyada Kayıp Olmak mı, Bulunmak mı? İzmir’de yaşıyorum ve her anımı sosyal medyada paylaşan biriyim. Instagram’da arkadaşlarımın sürekli “Ya konumunu paylaş, şu an nerdesin?” dediğini duyduğumda, genellikle içimden bir sarkazm patlatıyorum. “Konumu nereden açabilirim?” sorusu aslında hiç bu kadar karmaşık olmamıştı. Önceden, “harita” dediğinizde aklınıza bir şehir haritası, bir yerleşim planı gelirdi. Ama şimdi? Şimdi, “konum paylaşmak” dendiğinde akla gelen şey bir Facebook, bir Instagram, belki de Twitter’daki “Konum Ekleyin” butonu oluyor. Peki, sosyal medya bizi bu kadar bağlayıp gerçek dünyadan soyutlarken, bir yerin konumunu nasıl açıyoruz? İşte sorunun cevaplanması gereken derinlikli noktası burada başlıyor. Konum…

Priz Yangın Çıkarır Mı? Felsefi Bir Sorgulama Bir gün, evde yalnızken elektrik prizinin etrafında bir kıvılcım belirdi. Hemen ardından, kıvılcım bir duman bulutuna dönüştü ve kısa süre sonra odayı saran bir yangın başlamaya başladı. O an, bir anlık panik içinde, dünyamın nasıl değişebileceği üzerine düşündüm. Elektrik, hayatımıza son derece entegre olmuşken, bu tür beklenmedik olaylar gerçekten sadece teknik bir sorundan mı ibarettir? Ya da bu tür olaylar, bizim varlık, bilgi ve etik anlayışlarımızı sorgulayan daha derin bir anlam taşır mı? Bu yazı, aslında çok basit bir sorudan — “Priz yangın çıkarır mı?” — başlayarak, ontolojik, epistemolojik ve etik düzeyde derin…

Koca Karısına Nasıl Davranmalı? Hadisler ve Günümüz Perspektifi Aile hayatı, her dönemde dinamikleriyle değişen bir yapı olmuştur. İslam dinindeki öğretiler, aile içindeki rollerin nasıl olması gerektiği konusunda bizlere bir çerçeve çizer. “Koca karısına nasıl davranmalı?” sorusunun cevabını ararken, çoğu zaman bu öğretilerin bugünkü toplumdaki anlamını sorgulamak gerekir. Hadislerde geçen “erkeklerin kadınlara nasıl davranması gerektiğine” dair nasihatler, çoğu zaman toplumda tartışma yaratır. Kimisi bu öğütleri mutlak doğru olarak kabul ederken, kimisi de bunları çağın koşullarına göre yeniden yorumlanması gerektiğini savunur. Hadislerdeki “Koca” İmajı: Hükmeden mi, Koruyan mı? İslam’a göre, erkek kadına karşı sorumluluk sahibidir. Hadislerde, erkeklerin eşlerine nazik ve adil davranmaları…

Gün Aşırı Nöbet Ne Demek? Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışlarının ardında yatan bilişsel ve duygusal süreçleri anlamak, bize sadece bireylerin nasıl düşündüğünü ve hissettiğini değil, aynı zamanda toplumdaki ilişkilerin ve etkileşimlerin nasıl şekillendiğini de gösterir. Son zamanlarda, özellikle sürekli bir kaygı ve stresle başa çıkma çabası içinde olan bireylerle ilgili dikkatimi çeken bir kavramla karşılaştım: Gün aşırı nöbet. Bu terim, insanların zaman zaman yaşadığı ve genellikle ani, kontrolsüz bir şekilde ortaya çıkan nöbetleri ifade eder. Ancak, bu nöbetlerin yalnızca biyolojik bir problem olmadığını fark ettim. Daha derinlemesine bir bakış açısıyla, bilişsel, duygusal ve sosyal psikolojinin birbirine nasıl bağlandığını keşfetmek, bu…

Cezaevlerinde Sosyal Çalışmacı Ne İş Yapar? Etik, Epistemolojik ve Ontolojik Bir İnceleme Giriş: Felsefi Bir Düşünce Dünyadaki her insan, toplumdan dışlanma ya da cezalandırılma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir mi? İnsanlık tarihine baktığımızda, her zaman toplum dışına itilmiş, cezalandırılmış veya farklı sebeplerle ötekileştirilmiş grupların varlığını görürüz. Peki, bu ötekilerin yardımına koşan profesyoneller ne yapar? Cezaevlerinde çalışan sosyal çalışmacı, toplumun “yanlış” kabul ettiği bireylerin hayatlarına müdahil olurken etik, epistemolojik ve ontolojik açılardan hangi sorularla karşılaşır? Cezaevindeki sosyal çalışmanın anlamı, bir bakıma, adaletin ve insan onurunun sınandığı bir alandır. Bu yazıda, cezaevlerinde sosyal çalışmacıların rolünü, etik, bilgi kuramı (epistemoloji) ve varlık felsefesi (ontoloji)…